Böbreğin Yeri
- Böbreklerimiz, omurganın her iki yanında, karın boşluğu içerisinde ve bel bölgesinin biraz üzerinde yer alırlar.
- Normalde her insanda iki tane böbrek bulunur.
- Fakat sağlıklı tek bir böbrek de normal yaşam sürdürmeye yeterlidir.
- Böbrekler şekil olarak fasulyeye benzerler.
- Ağırlık ve yapı olarak çok küçük görünen bu organların vücudumuz için önemi çok büyüktür.
Böbreklerimizin Görevleri - Böbreklerimizin en önemli görevi vücudumuzdaki zararlı ve atık maddeleri (üre, kreatinin, ürik asit gibi) süzerek, vücuttan idrar yolun ile atmaktır.
- Vücudumuza gerekli olan bazı minerallerin, (tuz, potasyum, fosfor, magnezyum vb.) suyun, glikozun ve proteinlerin dengede tutulmasını sağlarlar.
- Salgıladıkları renin hormonu yardımıyla tansiyonumuzu dengelerler.
- Salgıladıkları eritropoetin hormonu ile kemik iliğini uyararak kan yapımına yardımcı olurlar.
- Vücudumuza alınan D vitaminin kullanılmasını sağlayarak kandaki kalsiyum-fosfor seviyesini dengeler ve sağlıklı bir kemik yapısının olmasına katkıda bulunurlar.
Böbrek Yetmezliğinin Nedenleri - Sistemik Hastalıklar(Yüksek Tansiyon, Şeker Hastalığı)
- Böbrek Hastalıkları(Nefrit, Taşlı Hastalıklar, Böbrek Kistleri)
- Ağır Kanamalar
- Bazı ilaç ve maddeler
Böbrek Yetmezliğinin Belirtileri - Halsizlik
- Kusma-Bulantı
- Kan basıncında yükselme
- Vücutta şişme
- Uyku hali
- Kansızlık
- Ciltte renk değişikliği
- Kaşıntı
- İştahsızlık
- Geceleri kramp
- Sıkıntılı soluma
- Hıçkırık
- Kilo kaybı
- Aşırı kanama
DİYALİZ TEDAVİSİ
Son Dönem Böbrek Yetmezliğinde Tedavi Seçenekleri Böbreklerimizin en önemli görevi vücudumuzdaki zararlı ve atık maddeleri ( üre , kreatinin, ürik asit gibi ) süzerek, vücuttan idrar yolu ile atmaktır. Son dönem böbrek yetmezliği, böbreklerin görevlerini çeşitli nedenlerle ve geriye dönüşümsüz olarak kaybetmesinden dolayı, ortaya çıkan hastalık durumudur. Böbrek yetmezliği erken dönemde fark edilirse ilaç ve diyet tedavisi ile önlenebilir veya geciktirilebilir. Ancak böbreklerimiz tamamen veya büyük ölçüde çalışamaz hale geldiğinde sadece ilaçla ve diyetle tedavi mümkün olamamaktadır. Bu durumda başka tedavi seçenekleri gerekir. Bu tedavi seçenekleri periton diyalizi, hemodiyaliz ve böbrek naklidir. Periton Diyalizi Periton; karın boşluğunda bulunan , karın duvarını ve organları saran bir zardır. Periton diyalizi, karın boşluğuna verilen özel bir solüsyon aracılığı ile, hastanın kendi karın zarı kullanılarak kanın zararlı maddelerden arındırılması ve sıvı dengesinin sağlanması işlemidir. Bu tedavinin gerçekleştirilebilmesi için küçük bir ameliyat ile karın boşluğuna ince, yumuşak bir tüp yerleştirilir. Periton diyalizinin iki çeşidi vardır: 
1. Sürekli Ayaktan Periton Diyalizi (SAPD) Sürekli Ayaktan Periton Diyalizi tekniği basit olup belirli aralıklarla tekrarlanan değişim işlemlerinden oluşur. Bir değişim işlemi drenaj-dolum-bekletme aşamalarından ibaretttir. Drenaj aşamasında,bekletme süresinin sonunda karın içerisindeki diyalizat boşaltılır. Dolum aşamasında hastanın vücut yapısına göre çocuklarda 100-1000 ml., yetişkin insanlarda 2000-2500 ml. kadar özel periton diyaliz solüsyonu karın boşluğuna verilir. Bekletme aşamasında; vücuda verilen solüsyon 4-6 saat kadar karın boşluğunda kaldıktan sonra yeni solüsyonla değiştirilir. Bu zaman süresince kanda bulunan üre, kreatinin gibi zararlı maddeler ve vücutta bulunan fazla sıvı, diyaliz solüsyonuna geçer. Diyaliz solüsyonunun hastanın karnında durduğu süreçte hasta herhangi bir yere bağlı değildir.Karın boşluğuna diyaliz sıvısının verilmesi ve boşaltılması, yer çekimi ile gerçekleştirilir. Bu işleme “Diyaliz Torba Değiştirme İşlemi” denir. Diyaliz işlemi hasta tarafından günde 4-5 kez yapılır. Bu şekilde uygulanan periton diyalizine SAPD (Sürekli Ayaktan Periton Diyalizi) denir. 
2. Aletli Periton Diyalizi (APD) Aletli Periton Diyalizi evde makine aracılığı ile uygulanan periton diyalizi işlemine denir. Hastanın makinaya uygunluğuna hekimi karar verir. Bu tedavi biçiminde, hasta yatmadan önce set ve solüsyon torbalarını periton diyaliz makinasına yerleştirir ve makinasını önerildiği şekilde programlar. Kişi uyurken gece boyunca (8-10 saat), makina karın boşluğuna diyaliz sıvısını verir, bekletir ve boşaltır. Kişinin durumuna göre tedavide değişiklik yapılabilir. Hemodiyaliz Hemodiyaliz, deneyimli kanın vücut dışında bir makina yardımı ile temizlenip vücuda geri verilmesi işlemidir. Hastanın durumuna göre haftada 2-3 kez uygulanır ve her seans yaklaşık 4-5 saat sürer. Hemodiyaliz işlemi deneyimli hemşireler ve doktorlar tarafından uygulanır. Kan bir iğne aracılığı ile hastanın kolundan alınır. Hemodiyaliz makinası, diyalizör denen bir filtreden kanı sürekli geçirerek zararlı maddeleri ve fazla suyu filtre eder. Filtre olmuş olan temiz kan ikinci bir iğne ile hastanın damarına geri verilir. Damar giriş yolu hemodiyaliz tedavisinin önemli unsurlarındandır. Fistül , gref ve kateter hemodiyalizde kullanılan damar giriş yollarıdır. Fistül , gref deneyimli kalp-damar cerrahları tarafından yapılır. Kateter takma işlemi diyaliz hekimleri tarafından gerçekleştirilir. Fistül koldaki atardamar ile toplardamarın küçük bir ameliyatla birleştirilmesi ile yapılır. Greft; atardamar ile toplardamarın yumuşak yapay bir tüp ile birleştirilmesi ile yapılan küçük bir ameliyattır. Kateter; genellikle boyundaki büyük bir artere yerleştirilir. Damar giriş yolu şekline hekim karar verir. Diyaliz işlemi esnasında bazı aktiviteler gerçekleştirilebilir. Örneğin kitap okunabilir , tavla,dama , satranç, kağıt gibi oyunlar oynayabilir, dizüstü bilgisayar kullanılabilir. Diyaliz ekibi sadece kişiye özel planlanmış bir program yapar. Kişinin boyu, kilosu, kan değerlerinin seviyesi vs kişinin diyaliz programını etkileyen etkenlerdir. Kişiye özgü ideal tedavi ile hastanın optimum rahatının sağlanması hedeflenir. Böbrek Nakli Bir başka insandan veya kadavradan alınan böbreğin, böbrek fonksiyonlarını yitirmiş olan hasta insana, cerrahi operasyonla nakledilmesine böbrek nakli denilmektedir. Uygun böbrek bulma zorluğu ve özel sağlık sorunları dolayısıyla oldukça güç bir yöntemdir. Ayrıca korku gibi psikolojik sebeplerle de tercih edilmeyebilir. Uygun böbrek bulabilmek için ne kadar süre bekleneceği de belirsizdir. Cerrahi operasyon 3-4 saat kadar sürmektedir. Nakledilen yeni böbrek normal böbreklerden daha aşağıda bir seviyeye yerleştirilir. Bu da ameliyatı basitleştirir. Bazen böbreklerin çalışmaya başlaması için bir kaç hafta geçmesi gerekebilir. Bu dönemde tedaviye diyaliz ile devam edilebilir. KARŞILAŞTIRMA PERİTON DİYALİZİ OLUMLU YANLAR | OLUMSUZ YANLAR | Hemodiyalize kıyasla daha iyi kan basıncı kontrolü sağlanabilmektedir.
» Daha iyi sıvı kontrolü(aşırı sıvı birikimi olmaz) sağlanabilmektedir.
» Çok az diyet kısıtlaması gerekmektedir.
» Kalp ve damar sistemine yüklenme çok az olabildiğinden özellikle yaşlılarda ve çocuklarda uygulanması tercih edilebilmektedir.
» Kanın pıhtılaşmasına engel olmak amacıyla damar içi yoldan heparin uygulanmasına gerek duyulmamaktadır.
» Tedavi hastanın kendisi tarafından uygulanmakta ve hasta kendini daha iyi hissetmektedir.
» Tedavinin uygulama şekliyle ilgili eğitim basit ve süresi kısadır.
» Bir diyaliz merkezine bağlılık gerektirmemektedir. | » Enfeksiyon riski
Katetere bağlı enfeksiyonlar
Peritonit(karın içi zarı iltihabı)
» Günlük uygulama gerektirmektedir.(Günde 3-5 defa yapılmalı)
» Protein kaybı oluşabilmektedir.
» Küçük bir cerrahi operasyona ihtiyaç vardır. |
HEMODİYALİZ OLUMLU YANLAR | OLUMSUZ YANLAR | » Atık maddeler vücuttan hızla ve başarıyla uzaklaştırılır.
» Uzman hekimler ve hemşireler tarafından gerçekleştirilir
» Diğer hastalarla ilişki kurulmasını sağlar.
» Her gün değil, haftada 2-3 defa yapılır. | » Tedavi seansları arasında fiziki aktivitede bozulma
» Tedavi sırasında iğneler kullanılmaktadır.
» Katı diyet kısıtlamaları
» Cerrahi bir operasyon gerekmektedir
» Tedavi sırasında tansiyonda ani değişiklikler olabilmektedir. |
Böbrek hastalıkları ve tedavi seçenekleri hakkında, yaşadığınız bölgede bulunan RTS diyaliz merkezlerimizde çalışan uzmanlardan daha detaylı bilgi alabilirsiniz. |
